२०२६ एशियन गेम्समध्ये भारताचे लक्ष्य: ३० सुवर्ण पदके, निवड प्रक्रिया आणि प्रारंभिक प्रदर्शन

नवी दिल्ली—2026 आशियाई खेळांच्या तयारीत भारतीय क्रीडा मंत्रालयाने 12 जून रोजी एक सविस्तर अहवाल जारी केला, ज्यात या वर्षी आशियातील प्रमुख खेळ मंचावर भारताची रणनीती आणि लक्ष्य स्पष्ट करण्यात आले आहेत.

रिपोर्टनुसार, भारतीय संघाचे लक्ष्य 30 सुवर्ण पदके, 45 रजत पदके आणि 55 कांस्य पदके जिंकणे आहे, ज्यामुळे एकूण 130 पदके मिळतील आणि भारत इतिहासात आपले सर्वोत्तम प्रदर्शन नोंदवेल. या लक्ष्याची पूर्तता करण्यासाठी क्रीडा मंत्रालयाने मागील वर्षाच्या कामगिरीचे सखोल विश्लेषण केले आणि शीर्ष 15 खेळांमध्ये विशेष गुंतवणुकीचा प्रस्ताव मांडला. यामध्ये अॅथलेटिक्स, धनुर्विद्या, बॅडमिंटन आणि कुस्ती यांना प्राधान्य दिले गेले.

भारतीय ऑलिम्पिक समिती (IOA) ने 15 जुलै रोजी 560 खेळाडूंची अंतिम यादी प्रकाशित केली, ज्यात 28 खेळांमध्ये भाग घेणारे खेळाडू समाविष्ट आहेत. निवड प्रक्रियेत राष्ट्रीय निवड स्पर्धा, आंतरराष्ट्रीय क्रमवारी आणि फिटनेस चाचण्या प्रमुख निकष मानले गेले. विशेषतः धनुर्विद्या आणि शूटरांसाठी जागतिक क्रमवारीत शीर्ष 10 मध्ये असलेल्या 12 खेळाडूंना थेट निवडण्यात आले. तसेच, तरुण प्रतिभांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अनुभव मिळवण्यासाठी दोन महिन्यांच्या उच्च कार्यक्षमतेच्या शिबिरात भाग घेण्याची संधी दिली गेली.

आशियाई खेळांच्या पहिल्या आठवड्यात भारताने 12 सुवर्ण, 18 रजत आणि 22 कांस्य पदके जिंकली, ज्यामुळे एकूण 52 पदके मिळाली. सुवर्ण पदकांमध्ये अॅथलेटिक्सच्या 400 मीटर धावण्यात धीरज सिंह, धनुर्विद्येत अर्चना सिंह आणि बॅडमिंटनच्या मिश्रित डबल्समध्ये साक्षी व रविना यांनी विजय मिळवला. रजत पदकांमध्ये कुस्तीच्या 74 किलोग्राम वर्गात अजय वर्मा आणि शूटरांच्या टीमने अनुक्रमे दोन रजत पदके जिंकली. या कामगिरीने भारतीय संघाला मध्यवर्ती क्रमवारीत पाचव्या स्थानावर स्थापित केले.

तज्ञांचे मत आहे की शॉर्ट ट्रॅक स्पीड स्केटिंग आणि जल क्रीडा मध्ये भारताच्या शक्यता या वेळी विशेषतः उज्ज्वल आहेत. 2024 मध्ये विश्व चॅम्पियनशिपमध्ये कांस्य पदक जिंकलेल्या शॉर्ट ट्रॅक स्केटर राजेश कौर यांना कोचिंग स्टाफने विशेष समर्थन दिले आहे. जल क्रीडेत 2025 आशियाई जल खेळांमध्ये दोन सुवर्ण पदके जिंकलेल्या महिला संघाने आता आशियाई खेळांमध्ये चार पदकांची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. या खेळाडूंना राष्ट्रीय क्रीडा अकादमीद्वारे अतिरिक्त पोषण आणि मनोवैज्ञानिक सहाय्य दिले जात आहे.

आगामी दोन आठवड्यांत अॅथलेटिक्स, पोहणे आणि जिम्नॅस्टिकच्या अंतिम स्पर्धा आयोजित केल्या जातील. 30 जुलै रोजी अॅथलेटिक्सच्या 100 मीटर फाइनलला भारतासाठी निर्णायक मानले जात आहे, जिथे धीरज सिंहला जागतिक क्रमवारी 8 वर स्पर्धा करावी लागेल. पोहण्यात 2 ऑगस्ट रोजी 200 मीटर बटरफ्लायमध्ये महिला खेळाडू नेहा शर्मा यांनी वैयक्तिक सर्वोत्तम वेळ नोंदवली आहे, ज्यामुळे सुवर्ण पदकाची शक्यता वाढते. जिम्नॅस्टिकमध्ये तरुण प्रतिभा अनीता गुप्ता यांनी टीम इव्हेंटमध्ये स्थिर कामगिरी दाखवली आहे, ज्यामुळे टीम इव्हेंटमध्ये संभाव्य पदकाची आशा आहे.

सर्व आकडेवारी पाहता, भारतीय क्रीडा मंत्रालयाने 30 सुवर्ण पदकांच्या लक्ष्याची पूर्तता करण्यासाठी अतिरिक्त आर्थिक संसाधने वाटप करण्याची घोषणा केली आहे आणि खेळाडूंना आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे वचन दिले आहे. या उपक्रमामुळे केवळ या वेळीच्या आशियाई खेळांमध्ये भारताच्या यशाच्या शक्यता वाढतीलच नाहीत, तर दीर्घकालीन क्रीडा विकासावरही सकारात्मक परिणाम होईल.